Op deze pagina vindt u de informatie over de aan veiligheid gerelateerde onderwerpen afkomstig van de gezamenlijke waddenoverheden met feiten en figuren van jaar tot jaar:
Oefeningen Rampenbestrijding
Oliemorsingen
Incidenten
Kustbeheer:
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Rottumeroog en -plaat
2007
Samen met andere RWS-diensten, organisaties en instanties is flink getraind op de samenwerking en inzet van het materieel. Ook is veel aandacht besteed aan de communicatie met alle partijen. In 2007 zijn in totaal 22 oefeningen gerealiseerd.
Eén van de georganiseerde oefeningen vond dit jaar plaats op Ameland. Behalve RWS, waterdistrict Waddenzee werkten ook een sleep- en bergingsbedrijf , de gemeentelijke havendienst en de jachthavenmeester aan deze oefening mee. Het specifieke doel van deze oefening was het testen van de samenwerking en inzet van materiaal waarbij de nadruk lag op de communicatie.
Het volgende scenario was van toepassing tijdens de oefening: Door onbekende oorzaak is olielekkage ontstaan bij een veerboot. De veerboot ligt afgemeerd aan de veersteiger op Ameland en er loopt olie in het water dat richting jachthaven stroomt. Tijdens de oefening vond aanvoer van materieel naar de veersteiger plaats, werd de olie bij de veerboot ingedamd, de jachthaven werd afgesloten en de olie die in de jachthaven terechtgekomen was, werd opgeruimd.
Tijdens de oefening werd door de deelnemende partijen adequaat gehandeld en vakkundig gewerkt. De afstemming en coördinatie binnen de eenheid was goed en ook de verbindingen tussen de schepen onderling en de deelnemers waren in orde. De oefening heeft enkele verbeterpunten opgeleverd waar aandacht aan besteed zal worden.
2006
In de loop van het jaar 2006 zijn in totaal 12 oefeningen gerealiseerd.
Eén van de oefeningen vond in mei plaats in de havenmond van Lauwersoog. Hieraan werd meegewerkt door RWS, Waterdistrict Waddenzee, brandweer gemeente De Marne en Dongeradeel, KNRM, KLPD, Duikersbedrijf Borsch en het schip Triton. Deze oefening was gericht op veiligheid, redden van personen, brand blussen en olie opruimen.
Tijdens de oefening speelt zich het volgende af: Het schip de Triton vaart de havenmond uit, maar voor hij de havenmond van Lauwersoog bereikt, vindt een ontploffing aan boord plaats en breekt er brand uit. Tot overmaat van ramp vallen er twee personeelsleden overboord. Door de ontploffing op het schip, stroomt er olie op het oppervlaktewater.
Voldoende stof om te oefenen en het oefendoel 'trainen samenwerking en vaardigheden' is ruimschoots gehaald. De oefening heeft voldoende verbeterpunten opgeleverd om het aanpakken van dit soort calamiteiten te optimaliseren.
Grote oefening in 2005
In 2005 werden een aantal oliebestrijdingsoefeningen op en rond de Waddenzee verricht. De grootste oefening was die van 6 september 2005. Aan deze oefening namen naast Rijkswaterstaat , HeliHolland, Kustwacht, Van Stee, rederij Noordgat Terschelling, André Borsch duik- en bergingsbedrijf Harlingen, EnSaCo, Spaansen, KLPD en Verkeerscentrale Brandaris deel.
Het doel van de oefening was het testen en bevorderen van de samenwerking tussen de organisaties die betrokken zijn bij de bestrijding van een verontreiniging op de Waddenzee. Specifieke oefendoelen waren: het testen van de coördinatie, taken en verantwoordelijkheden en de inzet van mensen en middelen.
Aanvaring in scène gezet
De oefening was gericht op het bestrijden van verontreiniging in de Waddenzee. Er werd met verschillende bestrijdingseenheden (schepen met veegarmen) gewerkt. Naast de inzet van eenheden op het water, werd tijdens de oefening ook gebruik gemaakt van luchtsteun. Een aanvaring tussen een visserskotter en een tankschip werd in scène gezet waarbij éénvan de compartimenten van de tanker werd lekgeslagen en daardoor olie verloor. De olievlek werd in scene gezet met behulp van popcorn en sinaasappels. Er is goed samengewerkt en de oefening heeft voldoende verbeterpunten opgeleverd om de oliebestrijding op de Waddenzee te optimaliseren.
In 2007 zijn diverse (olie)morsingen geconstateerd. De meeste morsingen zijn in de havens waargenomen
2006
Diverse oliemorsingen werden in 2006 waargenomen. Voor het grootste gedeelte betreft het morsingen in de havens.
2005
In 2005 werden diverse oliemorsingen waargenomen. Een enkele keer kon de dader achterhaald worden die dan getrakteerd werd op een proces-verbaal en aansprakelijk gesteld werd voor het opruimen van de olie.
Niet alleen oliemorsingen worden waargenomen, ook komen regelmatig meldingen van obstakels binnen die door of door tussenkomst van Rijkswaterstaat worden geborgen.
In 2007 werden diverse obstakels geborgen waaronder een koelkast, visnetten, houten balken, boomstammen, containers en zelfs een dode koe. In november werden de inwoners van Terschelling en Ameland getrakteerd op heel veel onrijpe bananen. Het containerschip Duncan Island verloor in november op zee een aantal containers die gevuld waren met bananen en deze spoelden in grote aantallen aan op de stranden van Terschelling en Ameland.
In 2006 vonden behalve olieverontreinigingen ook andere kleine en grotere incidenten plaats. Een greep hieruit: diverse ronddrijvende obstakels waaronder koelkasten, pallets, boeien, een tv, een grote boomstam etc. werden geruimd. Regelmatig zijn door schepen explosieven opgevist. Hierbij is onmiddellijk de EOD ingeschakeld. In november ging op zee een deklast hout overboord als gevolg van hoge golven. Een grote hoeveelheid van dit hout dreef in het Schuitengat en de Slenk en veel spoelde aan op o.a. de waddendijk te Terschelling. Gouden tijden voor de strandjutters. In dezelfde maand strandden diverse jachtjes, waarvan een in de kwelder van het Groningerwad terechtkwam. In de haven van Lauwersoog belandden door de novemberstorm diverse auto's in het water. Zieke vogels, zeehonden, een enkele keer een bruinvis en zelfs een zieke dolfijn zijn aangetroffen. Te Lauwersoog raakt een ree te water die door de brandweer aan boord werd genomen en aan een dierenarts is overgedragen.
Enige voorbeelden van incidenten in 2005:
F-16 verongelukt nabij Vlieland
Behalve kleine incidenten gebeurt er helaas ook wel eens een tragisch ongeval. Ten noordwesten van Vlieland verongelukte op 9 september een F-16 van de Belgische luchtmacht, tijdens een formatievlucht met drie andere Belgische F-16's. Direct na het ongeval zijn reddingswerkzaamheden gestart. De vlieger kwam om het leven.
2003
Op 21 december 2003 verloor het motorschip Andinet in een zeer zware storm drie containers met in totaal 630 stalen vaten en 63 losse vaten met het houtverduurzamingsmiddel chromated copper arsenate (CCA). De vracht kwam terecht in de Noordzee, ter hoogte van Texel. Tijdens de storm gingen vijftig losse vaten kapot. De inhoud, zo'n 5000 liter van het zeer giftige CCA, kwam in zee terecht. De drie containers zijn eind december 2003 gevonden.
Het Rijksinstituut voor Kust en Zee (RIKZ) adviseerde over de mogelijke risico's. Daarnaast stelde het meetplannen op. Uit de analyses beek dat er bij de drie containers geen sprake was van verhoogde concentraties in het zeewater.
Overige incidenten:
2006: Twee zandsuppleties voor de kust van Texel
Op de kust van Texel zijn in 2006 2 zandsupleties uitgevoerd in het kustvak tussen km 14 en km 23. Op de vooroever is bij de Koog 1,5 miljoen kubieke meter zand gestort en bij de Westerslag is 1 miljoen kubieke meter zand op het strand aangebracht om het strand weer op voldoend niveau te brengen. De strandsuppletie was tijdig voor de zomervakantie 2006 gereed zodat de recreanten weer gebruik konden maken van het opgehoogde strand.
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft als nieuwe beheerder van de waterkering het dynamisch duin- en zeereepbeheer voortgezet, dat Rijkswaterstaat de voorgaande jaren op Texel met goed resultaat had uitgevoerd.
2005
Midden op de kust van Texel tussen de kustraaien km 13,5 en km 16,9 is in 2005 een suppletie van 2,6 miljoen kubieke meter zand op de onderwateroever uitgevoerd.
2004: Zandsuppletie Texel compenseert erosie
Op de noordwestkust van Texel (kustvak Slufter-Eierland) ten zuiden van de Eierlandse dam is in 2004 tussen raai 25.00 en 29.00 een vooroeversuppletie van 2,4 miljoen kubieke meter zand uitgevoerd. Deze hoeveelheid zand compenseert de erosie die in het kustvak optreedt ondermeer als gevolg van de aanzuigende werking van de Eierlandse dam. Naar verwachting zal dit erosieproces na verloop van tijd verder afnemen en daarmee ook de suppletiebehoefte in het kustvak.
In de periode 1998-2003 is een experiment dynamisch zeereepbeheer in het kustvak Texel Zuid-West uitgevoerd tussen raai 13.00 en 15.00. In 2004 is het experiment met een eindrapport afgesloten.
Eén van de belangrijkste conclusies uit het rapport is dat een passief dynamisch kustbeheer gecombineerd met een strandsuppletie leidt tot een natuurlijker ontwikkeling van de zeereep. In de komende tijd zal het experiment in het kustvak tussen raai 9.00 en 14.00 worden uitgebreid.
2003: Zandsuppletie Texel compenseert erosie
Op de zuidwestkust van Texel - tussen raai 9.00 en 14.00 - is in 2003 als experiment een onderwatersuppletie van 1,3 miljoen kubieke meter zand uitgevoerd. Het zand is onder water tegen de geulwand gelegd. De suppletie voorkomt de verdere verplaatsing van de geul naar de kust. Hierdoor bestrijdt deze suppletie de achteruitgang van het eigen kustvak en naar verwachting ook het naastgelegen kustvak.
De Eijerlandse dam op de noordpunt van Texel houdt een deel van het zand tegen dat anders naar het noorden stroomt, in de richting van de Vliehors en de Waddenzee. Deze dam heeft een gunstige invloed op het kustvak ten zuiden van de dam. Verder naar het zuiden - het deel tussen raai 25.60 en 28.60 tot de Slufter - vindt zoals verwacht nog erosie plaats.
2006: Strandval en stormschade
In het voorjaar van 2006 is op het Havenstrand op de kop van Vlieland een strandval opgetreden waardoor zand van het strand ter plaatse van de strandovergang onderuit is gegleden en in de diepe geul terecht is gekomen. Vrijwel direct na de strandval heeft Rijkswaterstaat tegen de voet van de aanwezige duinvoetverdediging een steenbestorting op het strand aangebracht om dit deel van het strand met de strandovergang te stabiliseren. Uit metingen in de loop van het jaar bleek dat het strand zich geleidelijk herstelde maar dat kans op herhaling van een plaatval nog steeds aanwezig is. Dit komt door het steile onderwatertalud ter plaatse van het Havenstrand en de sterke ebstroom die in het betreffende kustvak erosie veroorzaakt. Nadat het strand de tijd heeft gekregen om zich verder op natuurlijke wijze te herstellen bekijkt Rijkswaterstaat of komend jaar een maatregel nodig is, bijvoorbeeld door een kleine zandsuppletie op het strand uit te voeren.
Stormschade hersteld
De storm van 31 oktober - 1 november 2006 (Allerheiligenvloed 2006) heeft op Vlieland aan de Noordzeekust beperkte schade veroorzaakt. Door het handhaven van de basiskustlijn en het gevoerde dynamisch zeereepbeheer heeft de kust van Vlieland de storm goed doorstaan. De voorduintjes op het strand hebben de golfklappen voor een groot deel opgevangen waardoor de schade aan de zeereep beperkt is gebleven. Aan de strandovergangen langs het Noordzeestrand is behoorlijk wat schade opgetreden, die in de loop van de winter 2006/2007 weer is hersteld door steilranden af te vlakken en hierop de betonnen stelconplaten weer terug te leggen.
2005: Zandsuppletie Vlieland
Op de kust van Vlieland is tussen de kustraaien 48,8 en km 50,0 een suppletie op de onderwateroever uitgevoerd van ruim 1 miljoen kubieke meter zand. Tijdens de uitvoering van deze suppletie is ook een kleine suppletie op het Havenstrand uitgevoerd. Het zand werd direct vanuit het schip door middel van rainbowen op het strand gespoten.
2004: Dynamisch kustbeheer Vlieland vervolgd
Het dynamische kustbeheer langs de Noordzeekust van Vlieland is in 2004 vervolgd. Door het onderhoud aan de duinvoet gedeeltelijk te stoppen, ontwikkelt de zeereep zich op natuurlijke wijze door het ver- en aanstuiven van zand vanaf het strand. De meest recente zandsuppletie is in 2001 op de noordoostkop deels (eenderde) op het strand en deels (tweederde) onder water uitgevoerd. Voor dit kustvak staat voor 2005 weer een suppletie onder water gepland.
2003: Dynamisch kustbeheer Vlieland succesvol
Het dynamisch kustbeheer langs de Noordzeekust van Vlieland werpt zijn vruchten af. Door het onderhoud gedeeltelijk stop te zetten, ontwikkelt de zeereep zich op natuurlijke wijze door het verstuiven van zand vanaf het strand.
Rijkswaterstaat helpt deze natuurlijke ontwikkeling met zandsuppleties, waarvan de meest recente in 2001 deels (eenderde) op het strand en deels (tweederde) onder water is uitgevoerd.
2006: Dynamisch kustbeheer Terschelling
Op Terschelling vindt langs de Noordzeekust in het kader van dynamisch zeereepbeheer al enkele jaren een experiment plaats van doorstuiven van de zeereep. Met behulp van actief verstuivingsbeheer is de strakke zeereep tussen km 15 en km 20 de afgelopen jaren veranderd in een gebied met grote dynamiek. Op grote schaal vindt doorstuiving plaats van zand vanaf het strand via het flauwe duinfront naar de achterzijde van de zeereep.
Evaluatie dynamisch kustbeheer
Uit een uitgevoerde evaluatie van het dynamisch kustbeheer voor de vier Friese Waddeneilanden blijkt dat de ontwikkeling van een volledig natuurlijke kust lange tijd vergt. De zeereep van Terschelling is morfologisch gezien in zijn ontwikkeling al een eind op weg naar een natuurlijke kust door een lange traditie van dynamisch kustbeheer. Dit laatste betekent dat de natuur een lange tijd zijn gang heeft kunnen gaan.
November storm
De storm van 31 oktober - 1 november 2006 heeft op het oostelijk deel van Terschelling behoorlijk huisgehouden. Langs de Noordzeekust zijn de embryonale duintjes op het strand overal weggeslagen en zijn ook de grote voorduinen tussen km 24 en km 26 verdwenen. De buitenste duinenrij van de Cupidopolder tussen km 27 en km 28 is geheel verdwenen waardoor de polder bij lagere waterstanden vaker dan voorheen zal onderstromen. Aan de oostelijke uiteinde van het eiland is veel zand weggeslagen met als resultaat dat de Boschplaat met zo'n 200 meter is ingekort.
2004/2005: Terschellinger strand mag bewegen
Op Terschelling wordt het dynamisch kustbeheer op grote schaal toegepast. In het kustvak tussen raai 15.00 en 20.00 was vanaf 1995 het onderhoud aan de zeereep gericht op het omvormen van de strakke vorm naar een meer natuurlijke vorm.
In 2004 is er inmiddels sprake van een compleet natuurlijke inpassing van de zeereep in het landschap geholpen door verstuiving van enorme hoeveelheden zand vanaf het strand.
In bepaalde gebieden aan de west- en oostzijde wordt de basiskustlijn niet strikt gehandhaafd. De basiskustlijn is de landelijke norm, die overeenkomt met de positie van de kustlijn in 1990. De veiligheid van de bewoners komt niet in het geding.
2003: Dynamisch kustbeheer
Op Terschelling wordt het dynamisch kustbeheer op grote schaal toegepast. In bepaalde gebieden aan de west- en oostzijde wordt de basiskustlijn niet strikt gehandhaafd. De basiskustlijn is de landelijke norm, die overeenkomt met de positie van de kustlijn in 1990. De veiligheid van de bewoners komt niet in het geding.
2006: Twee zandsuppleties op Ameland
In 2006 zijn in het kustvak Ameland-midden tussen km 11 en km 17 twee zandsuppleties uitgevoerd. Op de vooroever tussen km 12 en km 17 is in de geul tussen twee zandbanken tot het niveau NAP -5 m 1,5 miljoen kubieke meter zand gestort. Om het plaatselijk verlaagde strand te verbeteren is op het strand tussen km 11 en km 16 1 miljoen kubieke meter zand aangebracht. Deze strandsuppletie kwam tijdig voor de zomervakantie van 2006 gereed zodat de recreatie direct gebruik kon maken van het opgehoogde strand.
Novemberstorm
Langs de hele westkust van Ameland is van de zeereep 2 tot 8 meter meters weggeslagen en zijn er kliffen ontstaan van enkele meters hoog. In de Lange Duinen is tijdens de storm in de opening in de zeereep bij km 4.0 zeewater binnengestroomd. In de natte duinvallei trad hierdoor menging op van het aanwezige brakke water met het zoute zeewater waardoor de vegetatie een nieuwe impuls heeft gekregen. De storm van 1 november 2007 heeft er ook voor gezorgd dat een groot deel van het gesuppleerde zand van het strand op midden Ameland weer is weggeslagen en op de vooroever terecht is gekomen. Door het met suppletiezand verhoogde strand is in het betreffende kustvak aan de zeereep nauwelijks schade opgetreden. Aan de hele oostzijde van het eiland is enkele meters van de zeereep weggeslagen en is door openingen in het duin (washovers) zeewater binnengestroomd in de lage duinvalleien achter de zeereep
2004/2005
Strandhaak Ameland
Op de noordwestkust van Ameland is de strandhaak bij Ballum tot rust gekomen en vult het ingesloten binnenmeer zich steeds verder met zand. Op de strandhaak is de toegang beperkt, omdat mensen weg kunnen zakken in het drijfzand. Rijkswaterstaat volgt de ontwikkeling van het strand en de strandhaak door het jaarlijks meten van de hoogte.
Zandsuppletie
Op de noordwestkop van Ameland is in 2004 een zandsuppletie van 400.000 kubieke meter op het strand uitgevoerd tussen raai 2.00 en 3.20. Naar verwachting wordt de kustlijn hiermee voor vijf jaar gehandhaafd en blijft het strand geschikt voor recreatief gebruik.
2003: Strandhaak Ameland tot rust gekomen
Op de noordwestkust van Ameland is de strandhaak bij Ballum tot rust gekomen en vult het ingesloten binnenmeer zich steeds verder met zand. Op de strandhaak is de toegang beperkt, omdat mensen weg kunnen zakken in het drijfzand. Rijkswaterstaat volgt de ontwikkeling van het strand en de strandhaak door het jaarlijks meten van de hoogte.
Zandsuppletie
In het middengedeelte van Ameland - tussen raai 10.00 en 14.00 - is in 2003 een zandsuppletie onder water uitgevoerd met 1,5 miljoen kubieke meter zand. Naar verwachting blijft de kustlijn hiermee vijf jaar gehandhaafd.
2006
Hoewel de aanwezige strandhaak langs de westkust van Schiermonnikoog gestaag afneemt zorgt deze nog steeds voor voldoende bescherming van de westkust tegen binnenvallende golven uit de Noordzee. Op Schiermonnikoog vindt reeds decennia lang aanwas van de kust plaats door zandaanvoer uit het westen. Hierbij ontstonden door verstuiving op het Noordzeestrand nieuwe duintjes waarop helmvegetatie zich vestigde. Door de ontwikkeling van de vegatatie op het beschutte Noordzeestrand veranderde het gehele strand in de afgelopen jaren in een 'groen strand'. Door de beschutte ligging achter de duinvorming op het brede Noordzeestrand is de dynamiek in de zeereep zelf beperkt gebleven.
Novemberstorm
Als gevolg van de storm van 1 november is op de noordwest kop van het eiland 2 tot 6 meter van de zeereep afgeslagen en is het strandpaviljoen ter hoogte van km 3 verwoest. Op het Westerstrand is van het strand en de zeereep behoorlijk wat zand weggeslagen maar een groot deel van de begroeiing op het strand heeft de storm goed doorstaan. Dankzij deze begroeiing zal de duinvoet door aanstuiving met zand weer snel kunnen herstellen. De duintjes op het Noordzeestrand waren door de storm flink aangetast maar hebben de golven tegengehouden waardoor de zeereep weinig schade ondervond.
2004/2005
Zandhaak
Aan de westzijde van Schiermonnikoog neemt de beschermende werking van de zandhaak voor de kust gestaag verder af. Hierdoor verlaagt het strand, waardoor het minder geschikt is voor recreanten.
Duinen dynamisch beheerd
Een belangrijk deel van het duingebied op Schiermonnikoog wordt de laatste jaren dynamisch beheerd. Het oostelijke deel van het eiland wordt volledig aan de natuur overgelaten.
Al 900 meter in de Groningen
De afgelopen 20 jaar is het eiland jaarlijks zo'n 100 meter in oostelijke richting gegroeid. Door deze groei ligt de oostpunt van Schiermonnikoog inmiddels al zo'n 900 meter in de gemeente Eemsmond, in de provincie Groningen.
De provinciale besturen hebben in 2004 ingestemd met het voorstel om de grens te verplaatsen naar het midden van de Eilanderbalg. Tussen de gemeenten Schiermonnikoog en Eemsmond is een financiële regeling afgesproken over de uitruil van grondgebied.
2003: Schiermonnikoog schuift naar Groningen
Aan de westzijde van Schiermonnikoog neemt de beschermende werking van de zandhaak voor de kust gestaag verder af. Hierdoor verlaagt het strand, waardoor het minder geschikt is voor recreanten.
Duinen dynamisch beheerd
Een belangrijk deel van het duingebied op Schiermonnikoog wordt de laatste jaren dynamisch beheerd. Het oostelijke deel van het eiland wordt volledig aan de natuur overgelaten.
Al 880 meter in de Groningen
De afgelopen 20 jaar is het eiland jaarlijks zo'n 100 meter in oostelijke richting gegroeid. Door deze groei ligt de oostpunt van Schiermonnikoog inmiddels al zo'n 880 meter in de gemeente Eemsmond, in de provincie Groningen. De provinciale besturen overleggen over een eventuele verschuiving van de provinciegrens. De verantwoording voor bijvoorbeeld rampenbestrijding is dan weer duidelijk in het omstreden gebied.
2006
Ondanks dat op Rottumeroog geen onderhoud meer wordt gepleegd groeit het eiland de laatste tijd. Het eiland beweegt zich nu in zuidoostelijke richting en niet meer pal in oostelijke richting zoals dat vele jaren het geval was. Het gevaar dat Rottumeroog in de Eems zou verdwijnen is daardoor zo goed als geweken.
Novemberstorm
De storm van 1 november 2006 heeft ook op Rottumeroog en Rotumerplaat hevig huis gehouden. De storm met hoge waterstanden en dito golven hebben veel van de duinen op beide eilanden afgevlakt. Aan de Noordzeezijde is op Rottumerplaat wel veel zand van de zeereep weggeslagen maar is het strand door de aanwezige vegetatie relatief weinig verlaagd. Op Rottumeroog is behoorlijk wat zand van de kleine duincomplexen en de korte zeereep weggeslagen maar het eiland heeft de storm toch redelijk doorstaan.
2004/2005
Ondanks het stoppen van het onderhoud blijft Rottumerplaat gestaag groeien. Sinds 2002 is ook op Rottumeroog het onderhoud gestaakt. In 2004 is een evaluatie uitgevoerd naar het kustbeheer van de twee eilanden. De conclusie is getrokken dat het kustbeheer van de eilanden de komende tijd ongewijzigd kan worden voortgezet.
2003
Ondanks het stoppen van het onderhoud blijft Rottumerplaat gestaag groeien. Sinds 2002 is ook op Rottumeroog het onderhoud gestaakt.
afdruk
Ga naar de pagina die u wilt afdrukken en toets vervolgens "Ctrl + P".