Op deze pagina vindt u de informatie over energie en delfstoffen afkomstig van de gezamenlijke waddenoverheden met feiten en figuren van jaar tot jaar:

• Gaswinning
• Windenergie
• Steenzoutwinning
• Schelpenwinning
• Zandwinning

2007
In 2007 werd de gaswinning op de locatie Moddergat gestart.
In de tabel staan de winningsgegevens van alle locaties rondom de Waddenzee in 2007 vermeld:

2006
Het Zuidwal productieplatform produceerde in 2006 95 miljoen kubieke meter aardgas. Dat is 1 miljoen kubieke meter minder dan in 2005. In de velden rondom de Waddenzee is in 2006 is het volgende gewonnen:

• Uit het gasveld Ameland 620 miljoen kubieke meter gas gewonnen. Dit is 151 miljoen kubieke meter minder dan in 2005.
• De gaswinning van het veld Blija Ferwerderadeel werd in 2003 hervat. De productie in 2006 bedroeg 52 miljoen kubieke meter. In 2005 produceerde het gasveld 49 miljoen kubieke meter.
• De productie uit de Groningen vergunning (Slochteren) bedroeg in 2006 35.045 miljoen kubieke meter, tegen 35.655 miljoen kubieke meter in 2005.

De gegevens tot en met 2006 voor productie van de gasvelden rondom de Waddenzee zijn weergegeven in de volgende figuur:

 

2007
Eind 2007 stond in heel Nederland 1709 megawatt (MW) aan windenergie  opgesteld. In Noord Holland stond 277 MW, in Fryslân 134 MW en in Groningen 162 MW.

Groningen: Stand van zaken per windpark in 2007
Lauwersoog
Het huidige windpark betreft een aantal windturbines met een vermogen van 1 MW.

Eemshaven/Emmapolder
In de Eemshaven zijn in 2007 40 turbines van 40 meter hoogte vervangen door 12 turbines met een hoogte van 100 meter en een vermogen van 3 MW per stuk.
Na het verkrijgen van de Nb-vergunning voor de Emmapolder (12 november 2007), kan het oorspronkelijke plan van het plaatsen van 88 turbines doorgang vinden. Hierbij zijn vijf verschillende projectontwikkelaars met verschillende aantallen turbines betrokken. Met de bouw van 12 turbines is begonnen in 2007. Verdere bouw loopt door in 2008 en 2009. Het totale vermogen van dit windpark wordt 264 MW.

Delfzijl-noord
Het windpark Delfzijl-noord zal begin 2008 door de gemeenteraad besproken worden.

Fryslan: stand van zaken per windpark in 2007
De eerste fase van de uitbreiding en opschaling van het cluster bij Beabuorren (6 turbines) in de gemeente Wûnseradiel is gerealiseerd en in juni 2007 officieel geopend. Een tweede fase van nog eens twee turbines wordt voorbereidt.
Voor het windmolenpark Nijkerkerpolder in de gemeente Ferwerderadiel zijn alle vergunningen verleend en onherroepelijk.
Voor het Opschalingscluster A7 in de gemeente Wûnseradiel zijn de benodigde vergunningen verleend en onherroepelijk. De uitvoering wacht op de levering van de turbines (tweede helft 2008).
Voor het opschalingscluster in de gemeente Harlingen hebben de initiatiefnemers, na bezwaren van Defensie tegen de bouwvergunning, gekozen voor een andere turbine. De benodigde vergunningen zijn verleend en onherroepelijk. De uitvoering wacht ook hier op de levering van de turbines (mogelijk tweede helft 2008).
In de gemeente Dongeradeel bestaat een initiatief om alle bestaande windturbines (16 turbines, samen 2,1 MW) te saneren en te vervangen door 6 turbines van 3 MW. De startnotitie voor de m.e.r. is in oktober 2007 gepubliceerd.

Noord Holland: Stand van zaken per windpark in 2007
Er zijn zes projecten gerealiseerd die gezamenlijk 49 MW windenergie opleveren: Drie projecten in Amsterdam, twee in Zaanstad en één in West Friesland. Er is één nieuw project in de Haarlemmermeer dat in de toekomst ten minste 18 MW gaat opleveren.

2006
Eind 2006 stond in heel Nederland 1457 megawatt (MW) aan windenergie  opgesteld. In Noord-Holland stond 228 MW, in Fryslân 127 MW en in Groningen 136 MW.

Fryslân
Voor het windmolenpark Nijkerkerpolder in de gemeente Ferwerderadiel liepin 2006 nog een laatste bezwaar. Voor het cluster bij Beabuorren in de gemeente Wûnseradiel zijn alle vergunningen verleend en onherroepelijk. Begin 2007 zal met de bouw worden begonnen. Voor het Opschalingscluster A7 zijn de benodigde vergunningen verleend. Hiertegen is echter bezwaar gemaakt. Het wachten is nog op een uitspraak van de Raad van State. Tegen de bouwvergunning voor het cluster in Harlingen heeft het ministerie van Defensie bezwaar gemaakt in verband met hinder voor de radar. Inmiddels hebben de initiatiefnemers met Defensie een akkoord bereikt over een turbine die wel kan voldoen aan de eisen. Er zal opnieuw een bouwvergunning worden aangevraagd

Groningen
Windpark Delfzijl-zuid
Op 26 mei 2006 is het windpark Delfzijl-zuid geopend. Het overige deel van het windpark is in oktober 2006 gereed gekomen. Er staan nu 32 turbines van 2-2,3 MW met een totaal vermogen van 72 MW. De ashoogte is 85 meter en de rotordiameter bedraagt 71 meter. Het is grootste windpark van Nederland.

Windmolens nabij Lauwersoog
Op dit moment staan in het huidige windmolenpark Lauwersoog 4 turbines met een totaal vermogen van 1 MW. Mogelijk wordt dit park daarom in de toekomst uitgebreid.

Delfzijl-noord
De MER voor het windpark Delfzijl-noord is in augustus 2006 gereed gekomen. De nieuwe raad van de gemeente Delfzijl neemt eind 2006 een besluit of zij door wil gaan met het bouwen van windturbines op deze locatie.
 
Eemshaven/Emmapolder
De te bouwen windturbines op de oostlob van de Eemshaven staan in de radar zone voor scheepvaart die over de oostlob loopt. Daarom is intensief overleg gevoerd met Duitse en Nederlandse scheepvaartbegeleiders om een nieuw en veilig systeem te ontwerpen. Eind 2006 is overeenstemming bereikt over de tekst voor een bestuursovereenkomst.
Eind 2006 zijn er in de oostlob van de Eemshaven plannen voor aanlanding van LNG en het bouwen van drie elektriciteitscentrales. Als deze industriële activiteiten doorgaan zullen zij ten koste gaan van enkele nog te bouwen turbines. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten voor turbines op de oostlob. Verder zullen de bestaande turbines in de Eemshaven/ Emmapolder van 40 meter ashoogte worden vervangen door turbines met een ashoogte van 100 meter met een vermogen van 3 MW. Dit is het eerste project in Groningen waar schaalvergroting gaat plaatsvinden.
In 2007 heeft het ministerie van LNV een Nb-wet vergunning verleend voor de nieuwe windmolens in de Eemshaven ter vanging van de bestaande. Verder zijn 17 nieuw geplande molens geweigerd op grond van de landschappelijke impact. Provincie Groningen en de initiatiefnemers hebben hier bezwaar tegen aangetekend.

Noord-Holland
Algemene ontwikkelingen
De gemeente Wieringermeer voert specifiek beleid om solitaire turbines op laten gaan in parken. Hier zijn behoorlijke vorderingen in gemaakt. Het knelpunt blijkt echter wel het vinden van geschikte locaties waar parken kunnen worden opgericht. Lokale weerstand tegen de aanleg van windparken neemt toe, waardoor projecten vertragen of worden afgeblazen. Dit geldt ook nieuwe kleinschalige initiatieven die steeds meer te maken krijgen met bezwaren.
Restricties ter voorkoming van radarverstoring bij het militaire vliegveld De Kooy hebben een forse impact op het plaatsen van turbines in de Kop.

Stand van zaken projecten
In 2006 is er 20 MW bijgeplaatst. Voor volgend jaar staat er ten minste weer 21 MW op het programma. Een groots project waar de provincie zich intensief mee bezig houdt is de ontwikkeling van een park van 80MW in het IJsselmeer nabij Medemblik. Voor dit project is een vogelonderzoek uitgevoerd en wordt nu uitgezocht wat de cumulatieve effecten zijn als andere initiatieven in en om het IJsselmeer ook in het onderzoek worden betrokken. Het park zelf heeft geen significante effecten op de vogelstand in Noord-Holland.

2005
Eind 2005 stond in heel Nederland 1277 megawatt (MW) aan windenergie opgesteld. In Noord-Holland 208 MW, in Fryslân 121MW en in Groningen 77 MW.

In 2005 is één vergunning afgegeven in het kader van de Natuurbeschermingswet (NB-wet) voor het plaatsen van windmolens. Deze NB-wetgunning staat het plaatsen van 4 windmolens toe in het A7 cluster in de gemeente Wunseradiel nabij Kornwerderzand. Ze leveren totaal 8 MW. Ze vervangen 12 Lagerweij molens. Het A7 cluster ligt tussen de 0,5 en 2 kilometer van de Waddenzee.

2004
Eind 2004 stond in heel Nederland gezamenlijk 1080 megawatt (MW) aan windenergie op-gesteld. In Noord-Holland stond 182 MW, in Fryslân 104 MW en in Groningen 64 MW.

In 2004 heeft het ministerie van LNV directie Noord één vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet verleend voor het plaatsen van windturbines in het Waddengebied. Het ging hierbij om het plaatsen van zeven turbines in de Nijkerkerpolder nabij Marrum.

2003
Eind 2003 stond in heel Nederland gezamenlijk 897 megawatt (MW) aan windenergie opgesteld. In Noord-Holland stond 156 MW, in Fryslân 89 MW en in Groningen 62 MW.

In 2003 heeft het ministerie van LNV directie Noord drie vergunningen in het kader van de Natuurbeschermingswet verleend voor het plaatsen van windturbines in het Waddengebied:

• vier windturbines op een haventerrein in de nieuwe Industriehaven van de gemeente Harlingen
• vier windturbines in het Windturbinepark Delfzijl Zuid
• 34 windturbines in het Windturbinepark Delfzijl Zuid

2007

2006
Staatstoezicht op de Mijnen heeft in 2006 advies uitgebracht aan de Minister van Economische Zaken met betrekking tot de zoutwinning in de vergunningsgebieden Barradeel en Barradeel II van Frisia Zout B.V. In het advies wordt onder meer ingegaan op de overlap van de dalingsschotels in beide gebieden, waardoor een cumulatie van de bodemdaling optreedt.

De productie in 2006 uit de drie winningsputten BAS 1, 3 en 4 bedroeg samen 1,06 miljoen ton steenzout. In 2006 was er geen productie uit de put BAS 2.

Holruimtemetingen
Jaarlijks worden de afmetingen van de vorm en het volume van de holle ruimten (cavernes), die bij de winning van zout door oplosmijnbouw ontstaan, in kaart gebracht door middel van akoestische holruimtemetingen. Frisia Zout heeft een meting verricht in de winningvergunning Barradeel II.

2005
Staatstoezicht op de Mijnen heeft in 2005 een aantal adviezen uitgebracht aan de Minister van Economische Zaken met betrekking tot het winningsplan Barradeel van Frisia Zout B.V. De adviezen hadden betrekking op het toestaan van beperkte additionele zoutproductie bij BAS 1 om productieonderbrekingen bij de winningsput BAS 3 in de winningsvergunning Barradeel II op te vangen. De winningsput BAS 4 is door vertraging bij het leggen van de pekelleiding in 2005 nog niet beschikbaar gekomen voor productie. De beperkende factor bij de zoutwinning in Barradeel is de limitering van de bodemdaling tot 35 cm in het diepste punt van de dalingskom. Op beide putten BAS 1 en BAS 2 zijn hoge druk testprogramma's uitgevoerd. Insluiting van de cavernes onder hoge druk zal de naijlende bodemdaling zeer beperken. In het voorjaar van 2005 is in het kader van de uitwerking van artikel 4 van het besluit "winningsplan Barradeel II" onderzocht wat de beïnvloeding is van het winningsgebied Barradeel. Het blijkt dat door winning bij BAS 3 op de lange termijn circa 2 cm extra bodemdaling bij het diepste punt van Barradeel kan plaats vinden.

De productie in 2005 uit de drie winningsputten BAS 1, 2 en 3 bedroeg samen 1,05 miljoen ton steenzout, net als in 2004.

2004
De winning vond in 2004 plaats vanaf de winningslocatie vlakbij het dorp Pietersbierum in de gemeente Franekeradeel. De winningsvergunning Barradeel bestaat uit twee cavernes, genaamd BAS-1 en BAS-2. De caverne BAS-3, schuin geboord vanaf dezelfde locatie, produceert uit de winningsvergunning Barradeel II.

De productie in 2004 uit deze drie cavernes samen bedroeg 1,05 miljoen ton steenzout. In 2003 was dat 1,13 miljoen ton steenzout. De zoutwinning in het gebied van de winningsvergunning Barradeel is eind december 2004 (tijdelijk) beëindigd, omdat de vergunde hoeveelheid zout geproduceerd is. De schuin geboorde winningsput BAS-3, in de nieuwe winningsvergunning Barradeel II, is in 2004 in productie genomen en heeft zich ontwikkeld tot een belangrijke productieput. In 2004 is op een tweede winningslocatie de nieuwe winningsput BAS-4 geboord maar door vertraging bij het leggen van de pekelleiding is deze nog niet beschikbaar gekomen voor productie.

2003
De steenzoutwinning vond plaats vanaf twee winningslocaties: Barradeel en Barradeel II, beide gelegen vlakbij het dorp Pietersbierum in de gemeente Franekeradeel. De steenzoutconcessie Barradeel bestond uit twee cavernes, genaamd BAS-1 en BAS-2. In oktober 2003 kwam caverne BAS-3 in productie. De productie in 2003 uit deze drie cavernes bedroeg 1,13 miljoen ton steenzout.

2006
In 2006 was de hoeveelhied schelpenwinning in het Waddenzeegebied (inclusief de Noordzeedelta) met 141.530 m3 schelpen lager dan het totaal in 2005. Van dit totaal werd 66.634 m3 (47%) in het zeegat van het Vlie gewonnen. In het PKB gebied werd 75.166 m3 gewonnen uit de zeegaten Marsdiep (14.292), Vlie (45.234) en het Friese zeegat (15.640). Dit is in overeenstemming met de vergunningsvoorwaarden (90.000 m3 in het PKB gebied).

2005
In totaal zijn in 2005 145.565 m3 schelpen gewonnen in het Waddenzeegebied (inclusief de Noordzeedelta), waarvan 120.686 m3 (83%) in het Zeegat van het Vlie. Dit totaal is ca. 20.000 m3 hoger dan in 2004. In de Waddenzee (PKB- gebied) zijn respectievelijk uit de zeegaten Marsdiep, Vlie en Friesche Zeegat gewonnen, 12.805 m3, 51.484 m3 en 12.074 m3, totaal 76.360 m3. Dit is in overeenstemming met de vergunningsvoorwaarden.

2004
Met het winnen van 66.825 kuub schelpen binnen het PKB-gebied en 58.365 kuub in de buitendelta's in de Noordzeekustzone lagen de vangsten in 2004 ruim onder de vastgestelde quota.

In november 2004 werd aan 6 schelpenwinners nieuwe vergunningen verleend voor het winnen van schelpen in de Waddenzee en aangrenzende Noordzeedelta voor de periode 2005 t/m 2007. Vergunningen zijn verleend op grond van de Ontgrondingenwet en de Natuurbeschermingswet.

2003
In 2003 werd 64.164 kuub binnen het PKB-gebied en 69.144 kuub in de buitendelta's in de Noordzeekustzone schelpen gewonnen. Hiermee lagen de vangsten in 2003 ruim onder de vastgestelde quota.

2006
Sinds 1999 is het alleen nog toegestaan om zand te winnen dat vrijkomt bij het uitvoeren van onderhoudsbaggerwerken in de vaargeulen. In 2006 ging het om 556.199 m3. In onderstaande figuur staan de hoeveelheden zand uit de Waddenzee die afgezet zijn op de wal vanaf 1999.

2005
In 2005 is zand uit de zeegaten van het Marsdiep, het Vlie en het Friese zeegat gebaggerd en afgezet op de wal. In totaal 525.134 m3 zand. De verdeling uit de zeegaten was:  

• Marsdiep 213.601 m3  
• Vlie 264.153 m3   
• Friesche Zeegat 47.380 m3

2004
Een gedeelte van het bij onderhoudsbaggerwerk van vaargeulen vrijkomende zand is door Rijkswaterstaat land gebracht. In 2004 ging het om 302.061 kuub ophoogzand.

2003
Sinds 1999 is het alleen nog toegestaan om zand te winnen dat vrijkomt bij het uitvoeren van onderhoudswerken in de vaargeulen. In 2003 is op deze wijze ruim 436.000 kuub zand naar de wal gebracht. Dat is 107.000 kuub meer dan in 2002.